| capital: |
native name: |
| Ankara |
آنقره (Ānqarâ) |
| official language: | native name: |
| Turkish |
تورکچه (tǖrkčê) |
| currency: | native
name: |
| 1 lira = 100 kurus |
١ لیره = ١٠٠ قروش (1 līrâ = 100 qurūš) |
| head of
state / government: | native
name: |
President Abdullah
Gül
Prime Minister Recep Tayyip Erdoğan | جمهور رئیس عبدﷲ گل (Jumhūr-i Raʾīs ʿAbdullāh Gül)
صدر اعظم رجب طیب أرطوغان (Ṣadr-i Aʿẓam Rejeb Ṭayyib Ärṭōġān) |
| political
divisions and
their capital towns: |
| 81 provinces | ota: ولایتلر (vilāyetler): |
| ولایت آطنه (Vilāyet-i Āṭanâ) |
آطنه (Āṭanâ) |
| ولایت آدییامان (Vilāyet-i Ādīyāmān) |
آدییامان (Ādīyāmān) |
| ولایت آفیون قرهحصار (Vilāyet-i Āfyōn Qarâḥiṣār) |
آفیون قرهحصار (Āfyōn Qarâḥiṣār) |
| ولایت آغری (Vilāyet-i Āġrī) |
آغری (Āġrī) |
| ولایت آقسرای (Vilāyet-i Āqsarāy) |
آقسرای (Āqsarāy) |
| ولایت آماسیا (Vilāyet-i Āmāsyā) |
آماسیا (Āmāsyā) |
| ولایت آنقره (Vilāyet-i Ānqarâ) |
آنقره (Ānqarâ) |
| ولایت آنطالیا (Vilāyet-i Ānṭālyā) |
آنطالیا (Ānṭālyā) |
| ولایت اردهان (Vilāyet-i Ardahān) |
اردهان (Ardahān) |
| ولایت آرتوین (Vilāyet-i Ārtvīn) |
آرتوین (Ārtvīn) |
| ولایت آیدین (Vilāyet-i Āydīn) |
آیدین (Āydīn) |
| ولایت بالقاسیر (Vilāyet-i Bāliqesīr) |
بالقاسیر (Bāliqesīr) |
| ولایت بارطین (Vilāyet-i Bārṭīn) |
بارطین (Bārṭīn) |
| ولایت بطمان (Vilāyet-i Baṭmān) |
بطمان (Baṭmān) |
| ولایت بایبورد (Vilāyet-i Bāybūrd) |
بایبورد (Bāybūrd) |
| ولایت بیلهجک (Vilāyet-i Bīlêjik) |
بیلهجک (Bīlêjik) |
| ولایت بیݣگول (Vilāyet-i Bīṅgȫl) |
بیݣگول (Bīṅgȫl) |
| ولایت بتلیس (Vilāyet-i Bitlīs) |
بتلیس (Bitlīs) |
| ولایت بولی (Vilāyet-i Bōlī) |
بولی (Bōlī) |
| ولایت بوردور (Vilāyet-i Būrdūr) |
بوردور (Būrdūr) |
| ولایت بورسه (Vilāyet-i Būrsâ) |
بورسه (Būrsâ) |
| ولایت چاناققلعه (Vilāyet-i Čānāqqalʿê) |
چاناققلعه (Čānāqqalʿê) |
| ولایت چانقری (Vilāyet-i Čānqirī) |
چانقری (Čānqirī) |
| ولایت چوروم (Vilāyet-i Čōrūm) |
چوروم (Čōrūm) |
| ولایت دݣزلی (Vilāyet-i Deṅizlī) |
دݣزلی (Deṅizlī) |
| ولایت دیاربکر (Vilāyet-i Diyār-i Bekr) |
دیاربکر (Diyār-i Bekr) |
| ولایت دوزجه (Vilāyet-i Dǖzjê) |
دوزجه (Dǖzjê) |
| ولایت ادرنه (Vilāyet-i Edirnê) |
ادرنه (Edirnê) |
| ولایت العزیغ (Vilāyet-i Elʿazīġ) |
العزیغ (Elʿazīġ) |
| ولایت ارزنجان (Vilāyet-i Erzinjān) |
ارزنجان (Erzinjān) |
| ولایت ارضروم (Vilāyet-i Erżurūm) |
ارضروم (Erżurūm) |
| ولایت اسکیشهر (Vilāyet-i Eskīšehir) |
اسکیشهر (Eskīšehir) |
| ولایت غازی عینتاب (Vilāyet-i Ġāzī ʿĪntāb) |
غازی عینتاب (Ġāzī ʿĪntāb) |
| ولایت گرهسون (Vilāyet-i Girêsūn) |
گرهسون (Girêsūn) |
| ولایت گوموشخانه (Vilāyet-i Gǖmǖšḫānê) |
گوموشخانه (Gǖmǖšḫānê) |
| ولایت حکاری (Vilāyet-i Ḥakkārī) |
حکاری (Ḥakkārī) |
| ولایت حاتای (Vilāyet-i Ḥātāy) |
آنطاقیا (Ānṭāqyā) |
| ولایت ایگدیر (Vilāyet-i Īgdīr) |
ایگدیر (Īgdīr) |
| ولایت اسپارطه (Vilāyet-i Ispārṭâ) |
اسپارطه (Ispārṭâ) |
| ولایت استانبول (Vilāyet-i Istānbūl) |
استانبول (Istānbūl) |
| ولایت ازمیر (Vilāyet-i Izmīr) |
ازمیر (Izmīr) |
| ولایت قهرمان مرعش (Vilāyet-i Qahramān Marʿaš) |
قهرمان مرعش (Qahramān Marʿaš) |
| ولایت قرهبوک (Vilāyet-i Qarâbǖk) |
قرهبوک (Qarâbǖk) |
| ولایت قرهمان (Vilāyet-i Qarâmān) |
قرهمان (Qarâmān) |
| ولایت قارص (Vilāyet-i Qārṣ) |
قارص (Qārṣ) |
| ولایت قسطمونی (Vilāyet-i Qasṭamōnī) |
قسطمونی (Qasṭamōnī) |
| ولایت قیصری (Vilāyet-i Qayṣerī) |
قیصری (Qayṣerī) |
| ولایت قیریققلعه (Vilāyet-i Qīrīqqalʿê) |
قیریققلعه (Qīrīqqalʿê) |
| ولایت قرقلر ایلی (Vilāyet-i Qirqlar ēlī) |
قرقلر ایلی (Qirqlar ēlī) |
| ولایت قیرشهر (Vilāyet-i Qīršehir) |
قیرشهر (Qīršehir) |
| ولایت کلیس (Vilāyet-i Kilīs) |
کلیس (Kilīs) |
| ولایت قوجا ایلی (Vilāyet-i Qōjā ēlī) |
ازمیت (Izmīt) |
| ولایت قونیه (Vilāyet-i Qōnyâ) |
قونیه (Qōnyâ) |
| ولایت کوتاهیه (Vilāyet-i Kǖtāhyâ) |
کوتاهیه (Kǖtāhyâ) |
| ولایت مالاتیا (Vilāyet-i Mālātyā) |
مالاتیا (Mālātyā) |
| ولایت ماغنیسا (Vilāyet-i Māġnīsā) |
ماغنیسا (Māġnīsā) |
| ولایت ماردین (Vilāyet-i Mārdīn) |
ماردین (Mārdīn) |
| ولایت مرسین (Vilāyet-i Mersīn) |
مرسین (Mersīn) |
| ولایت موغله (Vilāyet-i Mūġlâ) |
موغله (Mūġlâ) |
| ولایت موش (Vilāyet-i Mūš) |
موش (Mūš) |
| ولایت نوشهر (Vilāyet-i Nevšehir) |
نوشهر (Nevšehir) |
| ولایت نیگده (Vilāyet-i Nīgdê) |
نیگده (Nīgdê) |
| ولایت اردو (Vilāyet-i Ordū) |
اردو (Ordū) |
| ولایت عثمانیه (Vilāyet-i ʿOs̱mānīyê ) |
عثمانیه (ʿOs̱mānīyê) |
| ولایت ریزه (Vilāyet-i Rīzê) |
ریزه (Rīzê) |
| ولایت سقاریا (Vilāyet-i Saqāryā) |
آطه پازاری (Āṭâpāzārī) |
| ولایت صامسون (Vilāyet-i Ṣāmsūn) |
صامسون (Ṣāmsūn) |
| ولایت سعرد (Vilāyet-i Siʿird) |
سعرد (Siʿird) |
| ولایت سینوب (Vilāyet-i Sīnōb) |
سینوب (Sīnōb) |
| ولایت سیواس (Vilāyet-i Sīvās) |
سیواس (Sīvās) |
| ولایت شانلی اورفا (Vilāyet-i Šānlī Ūrfā) |
شانلی اورفا (Šānlī Ūrfā) |
| ولایت شرناق (Vilāyet-i Širnāq) |
شرناق (Širnāq) |
| ولایت تکیرطاغ (Vilāyet-i Tekīrṭāġ) |
تکیرطاغ (Tekīrṭāġ) |
| ولایت توقات (Vilāyet-i Tōqāt) |
توقات (Tōqāt) |
| ولایت طربزون (Vilāyet-i Ṭrabzōn ) |
طربزون (Ṭrabzōn) |
| ولایت تونج ایلی (Vilāyet-i Tūnj ēlī) |
تونج ایلی (Tūnj ēlī) |
| ولایت عشاق (Vilāyet-i ʿUšāq) |
عشاق (ʿUšāq) |
| ولایت وان (Vilāyet-i Vān) |
وان (Vān) |
| ولایت یالوا (Vilāyet-i Yālovā) |
یالوا (Yālovā) |
| ولایت یوزغات (Vilāyet-i Yōzġāt) |
یوزغات (Yōzġāt) |
| ولایت زونغولداق (Vilāyet-i Zōnġūldāq) |
زونغولداق (Zōnġūldāq) |
| 10
largest cities / towns: |
| استانبول (Istānbūl) • آنقره (Ānqarâ) • ازمیر (Izmīr) • بورسه (Būrsâ) • آطنه (Āṭanâ) • غازی عینتاب (Ġāzī ʿĪntāb) • قونیه (Qōnyâ) • آنطالیا (Ānṭālyā) • دیاربکر (Diyārbekir) • مرسین (Mersīn) |
| national anthem: |
| ota: (source) استقلال مارشی (Istiqlāl māršī) |
قورقما! سونمز بو شفقلرده یوزن آل صانجاق،
سونمهدن یوردیمݣ اوستنده توتن اݣ صوݣ اوجاق.
او بنم ملتمݣ ییلدیزیدر پارلایاجق،
او بنمدر، او بنم ملتمݣدر آنجق!
چاتما، قربان اولایم چهرهݣی أی نازلی هلال؛
قهرمان عرقمه بر گول… نه بو شدت، بو جلال!
سݣا اولماز دوکولن قانلریمز صوݣره حلال.
حقیدر حقه طاپان ملتمݣ استقلال.
بن ازلدن بریدر حر یاشادم حر یاشارم؛
هانگی چیلغین بݣا زنجیر وراجقمش؟ شاشارم!
کوکرهمش سیل گبییم، بندیمی چیگنر آشارم.
ییرتارم طاغلری، انگینلره صیغمام، طاشارم.
غربݣ آفاقنی صارمشسه چلیک زرهلی دیوار،
بنم ایمان طولی گوگسم گبی سرحدم وار.
اولوسون، قورقما! ناصل بویله بر ایمانی بوغار،
مدنیت دیدیگݣ تک دیشی قالمش جاناوار؟
آرقداش! یوردیمه آلچاقلری اوغراتما صاقین.
سپر ایت گوگدهݣی، طورسون بو حیاسزجه آقین.
طوغاجقدر سݣا وعدایتدیگی گونلر حقݣ…
کیم بیلیر، بلکه یارین، بلکه یاریندن ده یاقین.
باصدیغݣ یرلری طوپراق! دییهرک گچمه، طانی:
دوشون آلتندهکی بیݣلرجه کفنسز یاتانی.
سن شهید اوغلیسݣ، اینجیتمه، یازیقدر، آتاݣی:
ویرمه، دنیالری آلسهݣ ده، بو جنت وطنی.
کیم بو جنت وطنݣ اوغرینه اولماز که فدا؟
شهدا فیشقیراجق طوپراغی صیقسهݣ شهدا!
جانی، جانانی، بتون واریمی آلسین ده خدا،
ایتمهسین تک وطنمدن بنی دنیاده جدا.
روحمݣ سندن، الهی، شودر آنجق املی:
دگمهسین معبدیمݣ گوگسنه نامحرم ألی.
بو أذانلر که شهادتلری دینݣ تملی،
ابدی یوردیمݣ اوستنده بنم ایݣلهملی.
او زمان وجد ایله بیݣ سجده ایدر وارسه طاشم،
هر جریحهمدن، الهی، بوشانوب قانلی یاشم،
فیشقیرر روح مجرد گبی یردن نعشم؛
او زمان یوکسلهرک عرشه دگر بلکه باشم.
طالغهلان سن ده شفقلر گبی ای شانلی هلال!
اولسون آرتق دوکولن قانلریمݣ هپسی حلال.
ابدیاً سݣا یوق، عرقمه یوق اضمحلال:
حقیدر، حر یاشامش، بایراغمݣ حریت؛
حقیدر، حقه طاپان، ملتمݣ استقلال! |
qōrqmā! sȫnmez bū šafaqlardâ yǖzen āl ṣānjāq,
sȫnmêden yūrdīmuṅ ǖstündê tǖten eṅ ṣōṅ ōjāq.
ō benim milletimiṅ yīldīzīdir pārlāyājaq,
ō benimdir, ō benim milletimiṅdir ānjaq!
čātmā, qurbān ōlāyim čehrêṅī äy nāzlī hilāl;
qahramān ʿirqimâ bir gǖl… nê bū šiddet, bū jelāl!
saṅā ōlmāz dȫkǖlen qānlarīmiz ṣōṅrâ ḥelāl.
ḥaqqīdir ḥaqqâ ṭāpān milletimiṅ istiqlāl.
ben ezelden berīdir ḥür yāšādim ḥür yāšārim;
hāngī čīlġīn baṅā zinjīr vurājaqmiš? šāšārim!
kǖkrêmiš sēl gibīyim, bendīmī čīgner āšārim.
yīrtārim ṭāġlarī, engīnlerê ṣīġmām, ṭāšārim.
ġarbiṅ āfāqinī ṣārmišsâ čelīk zirhlī dīvār,
benim īmān ṭōlī gȫgsüm gibī serḥaddim vār.
ūlūsūn, qōrqmā! nāṣil bȫylê bir īmānī bōġār,
medenīyet dēdīgiṅ tek dīšī qālmiš jānāvār?
ārqadāš! yūrdīmâ ālčāqlarī ūġrātmā ṣāqīn.
siper ēt gȫgdêṅī, ṭūrsūn bū ḥayāsizjâ āqīn.
ṭōġājaqdir saṅā vaʿdētdīgī gǖnler ḥaqqiṅ…
kīm bīlīr, belkê yārīn, belkê yārīndan dâ yāqīn.
bāṣdīġiṅ yerlerī ṭōprāq! dīyêrek gečmê, ṭānī:
dǖšǖn āltindâkī bīṅlerjê kefensiz yātānī.
sen šehīd ōġlīsuṅ, īnjītmê, yāzīqdir, ātāṅī:
vērmê, dünyālarī ālsâṅ dâ, bū jennet vaṭanī.
kīm bū jennet vaṭaniṅ ūġrīnâ ōlmāz kê fedā?
šühedā fīšqīrājaq ṭōprāġī ṣīqsâṅ šühedā!
jānī, jānānī, bütǖn vārīmī ālsīn dâ ḫüdā,
ētmêsīn tek vaṭanimdan benī dünyādâ jüdā.
rūḥumuṅ senden, ilahī, šūdur ānjaq emelī:
degmêsīn maʿbedīmiṅ gȫgsünê nāmaḥrem älī.
bū äẕānlar kê šahādetlerī dīniṅ temelī,
ebedī yūrdīmuṅ ǖstündê benim īṅlêmelī.
ō zamān vejd īlê bīṅ sejdê ēder vārsâ ṭāšim,
her jerīḥâmdan, ilahī, bōšānūb qānlī yāšim,
fīšqīrir rūḥ-i müjerred gibī yerden naʿšim;
ō zamān yǖkselêrek ʿaršâ deger belkê bāšim.
ṭālġâlān sen dê šafaqlar gibī ey šānlī hilāl!
ōlsūn ārtiq dȫkǖlen qānlarīmiṅ hepsī ḥelāl.
ebedīyeⁿ saṅā yōq, ʿirqimâ yōq iżmiḥlāl:
ḥaqqīdir, ḥür yāšāmiš, bāyrāġimiṅ ḥürrīyet;
ḥaqqīdir, ḥaqqâ ṭāpān, milletimiṅ istiqlāl! |